Emerytura , zwana dawniej rentą starczą, to świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako pracownicy, przedsiębiorcy, rolnicy i in.) albo utraciły ją w znacznym stopniu oraz nie dysponują innymi źródłami dochodu gwarantującymi możliwość utrzymania się. Podstawową cechą świadczenia emerytalnego jest brak jego ekwiwalentności w stosunku do wartości składek z tytułu ubezpieczenia społecznego płaconych przez czas aktywności zawodowej.

   Reforma emerytalna

I filar – ZUS         II filar – OFE       III filar – dodatkowy

Zgodnie z tą ustawą wszyscy ubezpieczeni zostali podzieleni na trzy grupy wiekowe:

- pierwsza, najstarsza, to urodzeni przed 1 stycznia 1949 roku, a więc ci, którzy w chwili wejścia w życie ustawy mieli ukończone co najmniej 50 lat, osoby takie pozostały przy dotychczasowej formie, otrzymują emeryturę tylko z ZUS-u;

- druga, średnia, to ci, którzy do dnia wprowadzenia reformy ukończyli trzydziestkę, ale nie osiągnęli jeszcze wieku 50 lat, a więc urodzeni przed 1 stycznia 1969 r., ale po 31 grudnia 1948 r., osoby te nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, oraz które w dniu powstania takiego obowiązku nie miały ukończonych 50 lat, miały 6 miesięcy na wybór funduszu emerytalnego od powstania obowiązku ubezpieczenia. Jeśli w tym terminie nie dokonały wyboru otwartego funduszu emerytalnego, w przyszłości będą otrzymywały emeryturę wyłącznie z ZUS-u.

- trzecią grupę wiekową stanowią najmłodsi ubezpieczeni, a więc ci, którzy w chwili wprowadzenia reformy emerytalno-rentowej nie mieli jeszcze 30 lat, bo urodzili się po 31 grudnia 1968 r., rozpoczynają pierwszą pracę lub działalność gospodarczą (podlegające ubezpieczeniu społecznemu) na wybór OFE mają 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego. Jeżeli samodzielnie nie dokonają wyboru, zostaną przydzielone do funduszu w drodze losowania, które przeprowadza ZUS 2 razy w roku (w styczniu i w lipcu).

.

III Filary emerytalne

Ciekawostka
Wiek emerytalny w Polsce wynosi 60 lat dla kobiet, a dla mężczyzn 65 lat. Nasza miesięczna emerytura z ZUS zostanie wyliczona przez podzielenie sumy wszystkich zwaloryzowanych składek przez liczbę miesięcy jaka statystycznie została nam do końca życia od momentu przejścia na emeryturę (Wg GUS przeciętna długość życia po osiągnięciu wieku emerytalnego dla kobiet wynosi 20,8 lat, a dla mężczyzn 13,3 lat). Dla osób pracujących przed styczniem 1999 roku przy obliczaniu emerytury z pierwszego filaru uwzględniony zostanie kapitał początkowy.

II Filar - Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE), tworzone i zarządzane przez Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE). Podstawową funkcją PTE jest pomnażanie wpływających do OFE składek i gromadzeniu ich na koncie klienta by w wieku emerytalnym wypłacić zgromadzone środki klientowi.
Każdy kto podejmuje pierwszą pracę i urodzony jest po 1 stycznia 1969 r. ma miesiąc czasu na zawarcie umowy z jednym z funduszy emerytalnych. Jeśli po tym czasie nie podejmie takiej decyzji, ZUS wezwie go najpierw do zawarcia umowy, a później przydzieli do losowo wybranego funduszu. Pieniądze do OFE przekazywane są co miesiąc przez ZUS z wpłacanych tam składek emerytalnych. Wysokość składki wynosi 7,3% ubruttowionego wynagrodzenia. Powstały w ten sposób kapitał gromadzony jest na indywidualnym koncie w OFE. Alokowana część składki inwestowana jest w różne instrumenty rynku finansowego, np. obligacje, akcje itp.

Ciekawostka

Reforma emerytalna zakłada, że każdy obywatel ma obowiązek odkładania na obowiązkowy I filar ZUS oraz II filar OFE. Okazuje się, że emerytura po uwzględnieniu obu filarów wynosić będzie ok. 60% naszego wynagrodzenia. Dlatego też, powstał III filar, aby każdy mógł sam przyczynić się do otrzymywania wyższej emerytury. III filar ma spowodować, że nasza emerytura będzie wyższa, co przyczyni się do podwyższenia standardu życia po zakończeniu pracy zawodowej.

Skład III filaru

• ubezpieczenia na życie (indywidualne i grupowe)
• fundusze inwestycyjne (TFI)
• indywidualne konta emerytalne (IKE)
• pracownicze programy emerytalne (PPE)
• lokaty bankowe
• papiery wartościowe

Ubezpieczenia na życie

Celem ubezpieczeń na życie jest zapewnienie ochrony finansowej osobom bliskim. Poprzez wykupienie polisy na życie jesteśmy spokojni o rodzinę, gdy nas zabraknie. Polisą zabezpieczamy najbliższą rodzinę, a poza tym możemy również oszczędzać.

Wyróżniamy trzy grupy ubezpieczeń na życie.

2. Ochronno-oszczędnościowe (ubezpieczenie połączone z oszczędzaniem,  dysponując ograniczonymi środkami finansowymi można gromadzisz oszczędności, przy równoczesnym zapewnieniu ochrony przez okres trwania ubezpieczenia)

- kapitałowe - potocznie polisa na "życie i dożycie", w  tym przypadku otrzymamy zgromadzony kapitał. Składki w tym ubezpieczeniu są znacznie wyższe niż w ubezpieczeniu terminowym na życie. Część składki jest bowiem ceną udzielanej ochrony, a część jest inwestowana przez towarzystwo. Ryzyko inwestycji leży po stronie ubezpieczyciela. Określany wiek przejścia na emeryturę oraz sumę emerytury, po osiągnięciu tego wieku uzyskana kwota jest wypłacana jednorazowo, albo w postaci comiesięcznego dodatku do emerytury, w przypadku śmierci uposażeni dostaną odszkodowanie, można wybrać strategię inwestycyjną i podział składek

- z funduszem inwestycyjnym - składkę dzieli się na dwie części: ochrona życia i fundusze inwestycyjne bądź towarzystwa funduszy inwestycyjnych, polisa zyskuje wartość wykupu po upływie dwóch lat. Suma ubezpieczenia ustalona w polisie wypłacana jest jedynie w przypadku śmierci ubezpieczonego. Nie można w żaden sposób wiązać jej z oczekiwanymi po latach oszczędnościami gromadzonymi w funduszu.

Ciekawostka

Nie wszyscy są przekonani do polisy z funduszem inwestycyjnym. Wynika to głównie z niejasnego podziały składki. Towarzystwa ubezpieczeniowe niechętnie informują, ile składkowych pieniędzy zainwestowano, a ile przeznaczono na ochronę życia. Poza tym ogólne warunki umowy polis na życie z funduszem, większości firm ubezpieczeniowych, zawierają pewien przepis, który mówi, że jeżeli pieniądze zgromadzone na rachunku ubezpieczonego w firmie ubezpieczeniowej nie wystarczają na pokrycie wszystkich opłat administracyjnych, polisa wygasa, niezależnie od tego, czy kupiono ją 6 miesięcy czy 6 lat temu.  Dlatego nic by nie było na wypadek śmierci, jak również emerytury. W ten sposób towarzystwa zabezpieczają się przed długotrwałym kryzysem ekonomicznym i finansowym, który mógłby spowodować spadek wartości zarządzanych przez nie funduszy. Jednak spadek wartości funduszy może być spowodowany np. błędnymi decyzjami inwestycyjnymi, podjętymi przez zarządzających.

- uniwersalne – sam dostosowujesz poziom  ochrony do swoich potrzeb. Ty sam określasz jaka część składki ma być przeznaczana na pokrycie ryzyka śmierci, a jaka tworzy element oszczędnościowy przez wybranie odpowiedniego wskaźnika. W przypadku  śmierci w okresie trwania umowy świadczenie wypłacane osobie wskazanej w polisie. Jest równe wyższej z kwot: sumie ubezpieczenia lub wartości polisy. W trakcie trwania umowy możesz zażądać wypłaty zgromadzonych na Twoim koncie środków pod warunkiem, że polisa ma już wartość wykupu

-posagowe - ubezpieczenia te mają na celu zapewnienie dzieciom finansowego wsparcia w momencie startu w dorosłe życie. Gdy dziecko osiągnie umówiony wiek np. 21 lat towarzystwo ubezpieczeniowe wypłaca mu sumę ubezpieczenia w formie wypłaty jednorazowej lub w ratach.

3.Oszczędnościowe (minimalna ochrona ubezpieczeniowa,  celem jest  gromadzenie środków finansowych)

Polisą na życie powinni wybrać ludzie, których nie stać na to, aby opłacać sobie ubezpieczenia na życie i jeszcze inwestować jakieś pieniądze z funduszem inwestycyjnym czy samodzielnie na giełdzie. Dzięki temu w jednym produkcie mają tak ważne w dzisiejszych czasach zabezpieczenie bliskich na wypadek własnej śmierci, jak i odkładają jakieś pieniądze na starość.

Fundusze inwestycyjne TFI

Są dostępną formą inwestowania pieniędzy. To majątek klientów zarządzany przez specjalistów, którego zadaniem jest inwestowanie powierzonych mu pieniędzy w taki sposób, aby osiągnąć jak największy zysk dla uczestników funduszu. Każde Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych – TFI ma wielu analityków, oraz kilku zarządzających, którzy podejmują decyzje zależnie od działu którym się zajmują. Zazwyczaj od kilku osób zależy, jakie papiery wartościowe są w posiadaniu danego funduszu.
Każdy pieniądz, który wpłacamy na konto w funduszu jest przeliczany na tzw. jednostki uczestnictwa. Ich liczba pokazuje nasz udział w majątku funduszu. Otwarty fundusz inwestycyjny ma obowiązek codziennie wyceniać ile jest warta jednostka uczestnictwa. Wartość jednostki jest podawana do publicznej wiadomości. W zależności od ryzyka jakie akceptujemy, oraz od długości czasu inwestowania, możemy wybierać spośród różnych ofert TFI. Najczęściej, gdy zależy nam na długoterminowym, systematycznym inwestowaniu, powinniśmy wybierać fundusze najbardziej agresywne, które pomimo możliwości krótkoterminowych strat przynoszą na przestrzeni kilku lat największe zyski. Jeśli pragniemy wykorzystać fundusze przez krótszy okres czasu, dobrze jest wybierać fundusze bezpieczne (które inwestują raczej w krótkoterminowe obligacje i rynek pieniężny) gdyż one pozwalają nam na stabilny zysk, przy właściwie braku ryzyka.
Minimalny opłacalny okres czasu, bez którego zupełnie nie warto inwestować w fundusze to około 3 miesięcy, gdyż biorąc pod uwagę opłaty które ponosimy za zakup jednostek funduszu, wycofanie pieniędzy przed tym okresem będzie równoznaczne ze stratą (fundusz może nie zdążyć wypracować nam zysków). Obecnie, mamy do dyspozycji około 140 funduszy inwestycyjnych, które oferują różne metody lokowania pieniędzy.

Dostępne fundusze:

IKE - Indywidualne Konto Emerytalne

To wyodrębniony zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego, wyodrębniony rachunek papierów wartościowych i rachunek pieniężny służący do jego obsługi w podmiocie prowadzącym działalność maklerską lub wyodrębniony rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, wyodrębniony rachunek bankowy w banku, prowadzone na zasadach określonych ustawą, a w zakresie w niej nieuregulowanym - na zasadach określonych w przepisach właściwych dla tych rachunków i rejestrów. IKE daje nam gwarancję ochrony prawnej instytucji: Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny oraz Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Poza tym zwolnione jest od „podatku Belki” - nie odprowadzamy podatku od zysku środków pieniężnych zgromadzonych na koncie (zwolnienie dotyczy wpłat nie przekraczających 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w 2004 r. jest to 3 435 zł). Pobierane opłaty i funkcjonowanie konta są chronione ustawą, z korzyścią dla właściciela konta. Pieniądze na IKE wpłacasz ile chcesz i kiedy chcesz, masz także możliwość zawieszenia wpłaty. Możesz także modyfikować (zmiana formy) oraz migrować  (zmienić ulokowanie środków, bezpłatnie po roku) pieniądze. Środki wypłacasz po przejściu na emeryturę lub w każdej chwili, z tym że wtedy trzeba odprowadzić podatek od zysków w wysokości 19%. Osoba przebywając za granicą, może wpłacać środki na IKE pod warunkiem, że jest zameldowana w Polsce. Osoba uposażona otrzymuje środki z IKE bez konieczności opłaty podatku od spadku i darowizn.

Pracownicze programy emerytalne (PPE)

System umów łączących pracownika, pracodawcę i instytucję finansową zarządzającą pieniędzmi gromadzonymi w ramach dobrowolnego ubezpieczenia finansowego. Pracodawcy nie mają obowiązku organizowania PPE. Pracownicy mogą zgłosić pracodawcy pomysł utworzenia programu, muszą jednak liczyć się z tym, że w sytuacji, gdy szef się na to nie zgodzi, nie będą dysponowali żadnymi środkami, które mogłyby nakłonić go do zmiany zdania. Na decyzję pracodawcy wpłynie przede wszystkim kryterium finansowe, bowiem utworzenie PPE oznacza dodatkowe koszty dla firmy. Przystąpienie do programu jest dobrowolne. Warto jednak taką okazję wykorzystać. Składki wpłacane do PPE, dzięki którym po osiągnięciu wieku emerytalnego będziesz można otrzymywać dodatkowe wsparcie finansowe, są współfinansowane przez pracodawcę. Do pracowniczego programu emerytalnego nie mogą przystąpić jedynie ci pracownicy, którzy są zatrudnieni u obecnego pracodawcy krócej niż 3 miesiące (pracodawca może ustalić inny okres). Pracując w kilku firmach, w których utworzono pracownicze programy emerytalne, możesz należeć do kilku programów. Pracodawca może założyć pracowniczy program emerytalny samodzielnie. Może także założyć program z innymi pracodawcami, tworząc międzyzakładowy pracowniczy program emerytalny.

Cztery formy PPE

Umowa z funduszem inwestycyjnym

To forma, która pozwala na sporą elastyczność. Pozwala bowiem powierzyć pomnażanie składek zgromadzonych w PPE jednemu lub kilku funduszom inwestycyjnym zarządzanym przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Rozdzielenie zgromadzonych pieniędzy między kilka funduszy pozwala na ich efektywniejsze pomnażanie. Oszczędzający nie są bowiem uzależnieni od chwilowych wzlotów i upadków koniunktury w jednym tylko funduszu.

Umowa grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym
Wybierając tę formę można połączyć dodatkowe oszczędzanie na emeryturę z korzyściami płynącymi z posiadania polisy ubezpieczeniowej na życie. Co najmniej 85 proc. składki finansowanej przez pracodawcę (składki podstawowej) trafi na ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy, czyli część ta będzie pomnażana z myślą o twojej przyszłej emeryturze. Ta część składki nie może zostać wykorzystana na pokrycie ochrony ubezpieczeniowej. Na pokrycie kosztów tej ochrony musi być przeznaczony co najmniej 1 proc. składki. Na koszt ochrony ubezpieczeniowej nie można przeznaczyć składki finansowanej przez pracownika (składki dodatkowej). Warto wiedzieć, że ochrona ubezpieczeniowa może zostać zawieszona w sytuacji, gdy pracodawca spóźni się z opłaceniem składki o więcej niż 45 dni.

Pracowniczy fundusz emerytalny (PFE) zarządzany przez pracownicze towarzystwo emerytalne (PTE)
Zasady funkcjonowania pracowniczych funduszy emerytalnych są analogiczne do zasad działania otwartych funduszy emerytalnych. Zadaniem PFE jest pomnażanie składek, które do niego trafiają z założeniem, że pieniądze zgromadzone w funduszu wrócą do ubezpieczonych, gdy osiągną oni wiek emerytalny. Zgodę na utworzenie PFE i PTE musi wydać Komisja Nadzoru Finansowego. Ona też nadzoruje ich działalność. Istotną różnicą między pracowniczymi towarzystwami emerytalnymi, a powszechnymi towarzystwami emerytalnymi (które zarządzają otwartymi funduszami emerytalnymi) jest to, że pracownicze towarzystwa emerytalne nie mogą osiągać korzyści ze swojej działalności.

Zarządzanie zagraniczne

Oszczędzanie w PPE może odbywać się także przy udziale zagranicznej instytucji finansowej. W zależności od formy PPE mają tu zastosowanie opisane wyżej zasady dotyczące umowy z zakładem ubezpieczeń bądź działania funduszu emerytalnego.

PPE działają na podstawie ustawy o pracowniczych programach emerytalnych z 20 kwietnia 2004 r. (Dz. U. nr 116, poz. 1207, z późniejszymi zmianami).

Pieniądze zgromadzone w pracowniczym programie emerytalnym (ze składek opłacanych przez pracownika oraz pracodawcę) i pomnożone przez instytucję finansową będziesz mógł wypłacić po osiągnięciu wieku emerytalnego. Uczestnik PPE w każdej chwili może też złożyć pracodawcy wypowiedzenie uczestnictwa w programie. W takiej sytuacji pieniądze zgromadzone w PPE przed dniem wypowiedzenia, pozostaną w nim do czasu, gdy osiągniesz wiek emerytalny i będziesz mógł je wypłacić. Składki zgromadzone w PPE podlegają dziedziczeniu. Lista spadkobierców jest uzależniona od tego, czy zmarły dokonał odpowiednich zastrzeżeń (treść tych zastrzeżeń w każdej chwili można zmienić lub usunąć).Jeśli w deklaracji uczestnictwa wskazał uprawnionych do dziedziczenia składek, zaoszczędzone pieniądze zostaną podzielone między nie w równych częściach. Jeśli w deklaracji uczestnictwa wskazał nie tylko osoby uprawnione do dziedziczenia składek, ale też wysokość udziałów każdej z nich, składki zostaną przekazane spadkobiercom w częściach zgodnych z wolą zmarłego. Jeśli w deklaracji uczestnictwa nie ma zapisu dotyczącego dziedziczenia składek, będą one podzielone między spadkobierców na ogólnych zasadach wynikających z Kodeksu cywilnego. Forma wypłaty odziedziczonych składek z PPE zależy od spadkobiercy. Mogą one zostać przekazane do pracowniczego programu emerytalnego spadkobiercy lub na jego indywidualne konto emerytalne. Mogą też zostać mu wypłacone.

Uczestnikiem Pracowniczego Programu Emerytalnego może zostać osoba zatrudniona u pracodawcy lub u kilku pracodawców na podstawie umowy o pracę, umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jeżeli jest z tego tytułu objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, oraz osoba zatrudniona na podstawie umowy zawartej w wyniku powołania lub wyboru do organu reprezentującego osoby prawne, w tym kontraktu menedżerskiego. Pracodawca może być także uczestnikiem PPE, o ile prowadzi program emerytalny dla swoich pracowników, spełnia warunki zawarte w zakładowej umowie emerytalnej oraz wypełni deklarację uczestnictwa.

Lokaty bankowe

Lokata nazywana depozytem bankowym, jest formą umowy z bankiem, na mocy której bank zobowiązuje się wypłacić kwotę, którą zdeponował klient, po określonym czasie wraz z należnymi odsetkami. Lokatę bankową możemy traktować, jako pożyczkę klienta dla banku w zamian za umowne odsetki. Banki w doskonały sposób wyspecjalizowały się w pośrednictwie finansowym. Z jednej strony biorą środki finansowe w depozyt od jednych klientów, aby móc te same środki pożyczyć innym klientom. Zysk banku z takiej operacji wynika z różnicy oprocentowania pomiędzy wpłaconym depozytem, a udzielonym kredytem. Banki potrzebują również pieniędzy do dokonywania innym operacji finansowych. Pożyczone od klientów środki inwestowane są na różnorakie inwestycje. Najczęściej oprócz udzielanych kredytów pieniądze inwestowane są na giełdzie, zakupywane są obligacje skarbu państwa i inne inwestycje. Bez lokat banki nie miałby z czego finansować akcji kredytowej. Taki stan rzeczy spowodowałby zwiększenie oprocentowania kredytów, a co z tym się wiąże bardzo negatywnie odbiłby się kondycji całej gospodarki. Z tego powodu lokaty bankowe odgrywają bardzo ważną rolę w stosunku do wszystkich dziedzin gospodarki. Lokaty w bankach zarejestrowanych na terenie Polski objęte są gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Rodzaje lokat:

* antypodatkowa - jest to lokata, której celem jest ominięcie podatku Belki. Może to być lokata w formie polisolokaty, lub lokaty z kapitalizacją dzienną, w której dzienne odsetki nie przekroczą poziomu 2,49zł

* avista - jest to lokata płatna na żądanie, tzn. klient w każdym momencie może podjąć z niej pieniądze bez utraty naliczonych odsetek. Charakteryzuje się dużo niższym oprocentowaniem od standardowej lokaty bankowej

*  dynamiczna - jest to lokata, w której oprocentowanie lokaty zazwyczaj wzrasta wraz z długością lokaty. Standardowo okresy, po których zmienia się oprocentowanie lokaty są jednomiesięczne

* negocjowana - jest to typ lokaty, w której główne parametry o(procentowanie i okres lokaty ) są przedmiotem negocjacji pomiędzy klientem a bankiem. Zazwyczaj możliwość negocjacji lokaty zaczyna się od kwoty 50 000zł

*  overnight - trwa tylko przez noc, tzn. środki z rachunku, po zakończeniu dnia obrachunkowego przesuwane są na wyżej oprocentowany rachunek lokaty. Przed rozpoczęciem kolejnego dnia rozrachunkowego środki wracają na niżej oprocentowany rachunek

*  o stałym oprocentowaniu - jest to lokata, w której oprocentowanie jest stałe przez cały okres obowiązywania lokaty. Dla tego typu lokaty już na początku dokładnie wiemy, ile odsetek otrzymamy po zakończeniu lokaty. Lokaty o stałym oprocentowaniu są zakładane zazwyczaj na krótki okres

*  o zmiennym oprocentowaniu - jest to lokata, w której znamy tylko początkowe oprocentowanie lokaty. Przykładowo gdy zakładamy lokatę roczną o zmiennym oprocentowaniu, a kapitalizacja odsetek jest miesięczna, teoretycznie wysokość tego oprocentowania może się zmienić 11 razy. Lokaty o zmiennym oprocentowaniu są zazwyczaj lokatami długoterminowymi.

*  rentierska - jest to szczególny typ lokaty, w którym odsetki od lokaty przekazywane są klientowi do dyspozycji (nie podlegają kapitalizacji). Nazwa jest związana z pojęciem rentiera, tzn. osoby żyjącej z dochodów od posiadanego majątku (lokat, nieruchomości, obligacji, akcji, itd.)

*  strukturyzowana - jest to produkt oszczędnościowy, łączący zazwyczaj 2 instrumenty finansowe- bezpieczny, mający na celu zabezpieczenie głównej części inwestycji (np. lokata bankowa lub obligacja) oraz agresywny (opcyjny), mający za zadanie osiągnąć ponadprzeciętny zysk z inwestycji. Z konstrukcji lokaty wynika, że pewny zysk uzyskamy tylko z części bezpiecznej tej lokaty.

* walutowa - lokata zakładana w walucie obcej. W Polsce lokaty w walutach obcych najczęściej są zakładane w euro, dolarach i frankach szwajcarskich

Papiery wartościowe

Ze względu na funkcje, jakie spełniają papiery wartościowe, dzielą się one na:
1) dokumenty płatnicze i rozrachunkowe (czeki, weksle),
2) dokumenty pożyczkowe (obligacje),
3) dokumenty majątkowe (akcje).

Papiery wartościowe można podzielić na długoterminowe i krótkoterminowe.
Za papiery długoterminowe uważa się te, które zostały nabyte przez jednostkę w celu lokaty kapitału, a termin ich wykupu jest dłuższy niż jeden rok.
Za papiery wartościowe krótkoterminowe uważa się te, które zostały nabyte w celu odsprzedaży - czyli są przeznaczone do obrotu.

Z punktu widzenia swoich funkcji papiery wartościowe podzielić można na:
• kapitałowe,
• obrotu płatniczego i kredytowego,
• obrotu towarowego,
• udziałowe,
• rzeczowe

Stosując z kolei kryterium rodzaju inkorporowanego prawa papiery wartościowe dzielą się na:
• obligacyjne, a zatem ucieleśniające wierzytelności (weksel, czek, obligacja, list zastawny, świadectwo udziałowe NFI, publiczny papier wartościowy emitowany na podstawie przepisów o finansach publicznych i o banku centralnym)
• prawa rzeczowego (konosament, dowód składowy)
• udziałowe (akcja, certyfikat inwestycyjny)